Üreteroskopi (Üst İdrar Kanalı, Üreter, Pelvis)

ÜRETEROSKOPİ

S1- Üreteroskopi (URS) nedir?

Üreteroskopi (URS), böbrekten mesaneye idrar taşıyan kanal (üreter) ve böbrek içindeki taş, darlık ve bazı tümörlerin tanı ve tedavisinde kullanılan kapalı (endoskopik) bir ameliyattır. İşlem sırasında, ucunda kamera bulunan ince bir cihaz doğal idrar yolundan ilerletilir. Ciltte herhangi bir kesi yapılmaz.

Hangi tip üreteroskop kullanılır?

• Yarı sert (semi-rijit) üreteroskop: Daha çok üreterin alt ve orta kısmındaki taşların tedavisinde kullanılır. Uygun hastalarda üst üreter taşlarına da ulaşabilir.
• Esnek (fleksibl) üreteroskop: Özellikle üst üreter ve böbrek içindeki taşların tedavisinde tercih edilir. Esnek yapısı sayesinde böbreğin büyük bölümüne ulaşabilir.

Lazerle taş kırma nasıl yapılır?

İşlem genellikle genel anestezi altında yapılır. Üreteroskop taşın bulunduğu bölgeye ilerletilir ve taş, ince bir lazer teli ile Holmium veya Thulium Fiber Lazer kullanılarak kırılır.

Taş;

• Küçük parçalara ayrılarak özel sepetlerle çıkarılabilir.
• Toz hâline getirilerek idrarla kendiliğinden atılması sağlanabilir.

Gerektiğinde taş parçaları analiz edilerek taşın oluşma nedeni araştırılır.

İşlem sonunda ne yapılır?

Ameliyat sonunda taşların büyük ölçüde temizlendiği kontrol edilir. Gerekli görülürse, idrarın böbrekten mesaneye rahat akmasını sağlamak ve iyileşmeyi desteklemek amacıyla DJ stent adı verilen ince, geçici bir tüp yerleştirilebilir.

Özetle: Üreteroskopi, böbrek ve üreter taşlarının tedavisinde en sık kullanılan kapalı yöntemlerden biridir. Doğal idrar yolundan yapıldığı için kesi gerektirmez, lazer teknolojisi sayesinde taşlar etkili şekilde kırılır ve çoğu hasta kısa sürede günlük yaşamına dönebilir.

S2- Semi-rijit ve Fleksibl Üreteroskopi taş tedavisi dışında hangi hastalarda kullanılır?

Semi-rijit (yarı sert) ve fleksibl (esnek) üreteroskopi, sadece taş tedavisinde değil, üreter (idrar kanalı) ve böbrek içindeki tümörlerin tanı ve tedavisinde de kullanılan kapalı yöntemlerdir. İşlem doğal idrar yolundan yapılır, ciltte kesi olmaz.

Tanı amacıyla nasıl kullanılır?

• BT veya MR'da tümör şüphesi varsa, üreteroskopi ile şüpheli bölge doğrudan görülür.
• Gerekirse biyopsi (parça) alınarak tümör olup olmadığı kesinleştirilir.
• Uygun hastalarda aynı seansta tümör lazerle çıkarılabilir veya yok edilebilir.
• Daha önce üst idrar yolu tümörü tedavisi gören hastalarda, tümörün tekrar edip etmediğini kontrol etmek için de kullanılabilir.

Tedavi amacıyla nasıl kullanılır? Lazer (Holmium veya Thulium) yardımıyla;

• Tümör çıkarılabilir,
• Yakılarak yok edilebilir,
• Kanama kontrolü sağlanabilir.

Hangi cihaz ne zaman tercih edilir?

• Semi-rijit (yarı sert) üreteroskop: Genellikle üreterin alt ve orta bölümündeki tümörlerde kullanılır.
• Fleksibl (esnek) üreteroskop: Üreterin üst kısmı ile böbrek havuzu ve böbrek içindeki tümörlere ulaşmak için tercih edilir.

Özetle: Semi-rijit ve fleksibl üreteroskopi, taş tedavisinin yanı sıra uygun hastalarda üst idrar yolu tümörlerinin tanı, biyopsi, tedavi ve takibinde kullanılan, kesi gerektirmeyen modern kapalı cerrahi yöntemleridir.

S3- Semi-rijit ve Fleksibl Üreteroskopi taş ve tümör dışında hangi hastalarda kullanılır?

Semi-rijit (yarı sert) ve fleksibl (esnek) üreteroskopi, böbrekten mesaneye idrar taşıyan kanalda (üreter) oluşan darlıkların tanı ve tedavisinde de kullanılan kapalı yöntemlerdir. İşlem doğal idrar yolundan yapılır, ciltte kesi olmaz.

Nasıl tedavi edilir? Üreteroskop ile darlık doğrudan görülür ve uygun hastalarda aynı seansta tedavi edilebilir.

Tedavide;

• Lazer ile darlık kesilerek genişletilebilir.
• Balon veya özel genişletici aletler kullanılarak daralan bölge açılabilir.

Hangi cihaz kullanılır?

• Semi-rijit (yarı sert) üreteroskop: Genellikle üreterin alt ve orta kısmındaki darlıklarda tercih edilir.
• Fleksibl (esnek) üreteroskop: Üreterin üst kısmı ve böbreğe yakın darlıklara ulaşmada daha avantajlıdır.

Darlık çok ileri düzeydeyse ne yapılır? Üreteroskop geçemiyorsa önce DJ stent yerleştirilerek idrar kanalı birkaç hafta genişletilir. Daha sonra ikinci bir işlemle lazer veya balon tedavisi uygulanabilir.

Bazı hastalarda darlığa idrar yolundan ulaşılamazsa, sırttan böbreğe küçük bir giriş yapılarak (perkütan/antegrad yaklaşım) tedavi gerçekleştirilebilir.

Özetle: Semi-rijit ve fleksibl üreteroskopi, üreter darlıklarının tanı ve tedavisinde kullanılan, kesi gerektirmeyen modern kapalı yöntemlerdir. Uygun hastalarda lazer, balon genişletme ve gerektiğinde DJ stent ile başarılı şekilde tedavi uygulanabilir.

(Not:Semirijit ve fleksibl üreteroskopi hakkında daha ayrıntılı bilgiye "İdrar Yolu Taş Hastalıkları" başlığı altındaki "Böbrek Taşı" ve "Üreter Taşı" bölümlerinden ulaşabilirsiniz).