Üretra Darlığı

Üretra darlığı, mesanedeki idrarı vücut dışına taşıyan idrar kanalının (üretra) daralmasıdır. Genellikle daha önce geçirilmiş prostat veya üretra ameliyatları, sonda kullanımı, travmalar, enfeksiyonlar veya bazı iltihabi hastalıklar sonrasında ortaya çıkar. Üretranın çevresinde oluşan nedbe dokusu, idrar kanalının daralmasına ve idrarın dışarı çıkmasının zorlaşmasına neden olur.

Hastalar en sık “İdrar akımım neden azaldı?”, “Bu durum daha da ilerler mi?”, “Üretra darlığı nasıl teşhis edilir?”, “Ameliyat olmam gerekir mi?”, “Endoskopik tedavi yeterli olur mu?”, “Darlık tekrarlar mı?” ve “En kalıcı tedavi hangisidir?” sorularını merak eder. Tedavi, darlığın bulunduğu bölgeye, uzunluğuna ve daha önce tedavi edilip edilmediğine göre değişir. Bazı hastalarda endoskopik yöntemler uygulanabilirken, özellikle tekrarlayan veya uzun darlıklarda üretroplasti, daha kalıcı sonuç sağlayabilen önemli bir tedavi seçeneğidir.

S1- Üretra darlığı nedir?

Üretra darlığı, mesanedeki idrarı dışarı taşıyan penis içindeki idrar kanalının (üretra) daralmasıdır. Darlık nedeniyle idrarın kanaldan geçmesi zorlaşır ve idrar akımı zamanla azalabilir.

Darlık, üretranın iç yüzeyinde ve çevresindeki dokularda oluşan nedbeleşme (skar) ve sertleşme (fibrozis) sonucunda meydana gelir. Bu durum, üretranın esnekliğini kaybetmesine ve kanalın daralmasına yol açar.

Üretra darlığı neden oluşur?

Üretra darlığı farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. En sık görülen nedenler şunlardır:

• Daha önce geçirilmiş prostat veya üretra ameliyatları (TUR-P, prostatektomi vb.)
• Sonda (kateter) takılması veya tekrarlayan kateter uygulamaları
• Üretranın çeşitli nedenlerle yaralanması veya travma
• Özellikle ata biner tarzda travmalar ve pelvis kırıkları
• Daha önce geçirilmiş bazı idrar yolu enfeksiyonları
• Liken skleroz gibi kronik cilt ve iltihabi hastalıklar
• Bazı hastalarda ise belirgin bir neden bulunamaz.

Üretra darlığının belirtileri nelerdir?

Üretra darlığında idrarın dışarı çıkması zorlaştığı için aşağıdaki şikâyetler görülebilir:

• İdrar akımının zayıflaması ve incelmesi
• İdrar yaparken zorlanma veya ıkınma
• İdrarın kesik kesik gelmesi
• İdrarın çatallı veya dağınık gelmesi
• İdrar yaptıktan sonra damlama
• Mesanenin tam boşalmadığı hissi
• Sık idrara çıkma veya ani idrar yapma ihtiyacı
• İdrar yaparken yanma veya ağrı

Darlık ilerlediğinde idrar yapma giderek zorlaşabilir ve bazı hastalarda idrar tamamen tıkanabilir. Tedavi edilmeyen ileri darlıklar tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına, mesanede taş oluşumuna ve mesanenin çalışma bozukluklarına neden olabilir. Çok ileri ve uzun süreli vakalarda böbreklerin çalışması da olumsuz etkilenebilir.

Üretra darlığı nasıl teşhis edilir?

Tanı için hastanın şikâyetleri ve daha önce geçirdiği ameliyat veya işlemler değerlendirilir. Üroflowmetri (işeme testi) ile idrar akım hızı ölçülebilir.

Darlığın yeri ve uzunluğunu belirlemek için retrograd üretrografi, üretroskopi veya gerektiğinde diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Bu değerlendirmeler, uygulanacak tedavinin belirlenmesinde önemlidir.

Üretra darlığı nasıl tedavi edilir?

Tedavi, darlığın yerine, uzunluğuna, derecesine ve daha önce tedavi edilip edilmediğine göre değişir.

Kısa ve uygun darlıklarda üretral dilatasyon veya endoskopik üretrotomi uygulanabilir. Ancak bu yöntemlerden sonra darlığın tekrar etme ihtimali vardır.

Özellikle uzun, tekrarlayan veya daha önce endoskopik tedavilere rağmen yeniden oluşan darlıklarda, darlık bölgesinin onarılması amacıyla yapılan üretroplasti daha kalıcı bir tedavi seçeneğidir. Uygun hastalarda üretroplasti, uzun dönem başarı açısından en etkili tedavi yöntemlerinden biridir.

Özetle: İdrar akımında belirgin azalma, idrar yaparken zorlanma veya daha önce sonda ya da üretra/prostat ameliyatı geçirdikten sonra başlayan işeme şikâyetleri varsa üretra darlığı açısından ürolojik değerlendirme yapılmalıdır.

S2- Üretra darlığı nasıl teşhis edilir?

Üretra darlığı tanısı, hastanın şikâyetlerinin ve daha önce geçirdiği ameliyat, sonda uygulaması, travma veya enfeksiyon gibi durumların değerlendirilmesiyle başlar. Daha sonra fizik muayene, işeme testleri, görüntüleme yöntemleri ve gerektiğinde endoskopik inceleme yapılır. Buradaki amaç yalnızca darlığın olup olmadığını anlamak değil; darlığın nerede olduğunu, ne kadar uzun olduğunu ve idrar kanalını ne kadar daralttığını belirlemektir. Bu bilgiler, uygulanacak tedavinin seçilmesi açısından önemlidir.

1. Hastanın şikâyetleri ve muayene

Hastanın idrar akımında azalma, idrar yaparken zorlanma, idrarın çatallanması, işeme sonrası damlama, mesanenin tam boşalmadığı hissi, sık idrara çıkma veya tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu gibi şikâyetleri sorgulanır. Daha önce geçirilmiş prostat veya üretra ameliyatları, sonda kullanımı, travma ve enfeksiyonlar özellikle değerlendirilir.

Fizik muayenede penis ucundaki dış idrar deliği ve penis çevresindeki dokular incelenir. Özellikle idrar deliğinde daralma, nedbe dokusu veya liken skleroz gibi darlığa neden olabilecek hastalıkların bulguları araştırılır. Gerekli durumlarda prostat muayenesi de yapılarak şikâyetlerin başka bir nedenden kaynaklanıp kaynaklanmadığı değerlendirilir.

1. Üroflowmetri (işeme testi)

Üroflowmetri, hastanın idrar yaparken idrar akım hızının ölçülmesi işlemidir. Üretra darlığında idrar akımı genellikle yavaşlar ve idrar akış eğrisi uzamış ve düzleşmiş bir görünüm alabilir. Ancak yalnızca üroflowmetri sonucuna bakılarak kesin olarak üretra darlığı tanısı konulamaz. Test, darlık şüphesini değerlendirmeye yardımcı olur.

İşeme sonrasında ultrason ile mesanede ne kadar idrar kaldığı da ölçülebilir. Buna artık idrar ölçümü denir. Mesanede fazla miktarda idrar kalması, mesanenin tam boşalamadığını gösterir.

1. Retrograd üretrografi (RUG)

Üretra darlığının değerlendirilmesinde en önemli görüntüleme yöntemlerinden biri retrograd üretrografidir. Bu incelemede dış idrar deliğinden üretraya özel bir kontrast madde verilir ve röntgen görüntüleri alınır.

Bu yöntem sayesinde darlığın yeri, uzunluğu ve derecesi hakkında bilgi elde edilir. Özellikle ameliyat planlanırken darlığın özelliklerinin ayrıntılı olarak bilinmesi önemlidir.

1. İşeme sistoüretrografisi (VCUG)

Bazı hastalarda retrograd üretrografiye ek olarak işeme sırasında görüntüleme yapılır. Özellikle üretranın tamamen veya ileri derecede kapandığı durumlarda, darlığın daha gerisindeki üretranın değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

1. Üretroskopi veya sistoskopi

Endoskopik incelemede, ucunda kamera bulunan ince bir cihaz idrar kanalından ilerletilerek üretranın içi doğrudan görülür. Böylece darlığın yeri, görünümü ve ne kadar dar olduğu değerlendirilebilir.

Darlık çok ileri derecede ise cihaz darlığın içinden geçirilemeyebilir. Bu durumda darlığın gerisindeki bölüm doğrudan görülemeyebilir ve diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

1. Üretral ultrason ve MR

Bazı hastalarda üretranın ultrason ile incelenmesi, darlığın uzunluğunun ve üretranın çevresindeki nedbe dokusunun (spongiofibrozis) değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

MR görüntüleme ise her hastada gerekli değildir. Özellikle pelvik kırıkla ilişkili arka üretra darlıkları, fistül veya tümör şüphesi gibi karmaşık durumlarda daha ayrıntılı bilgi sağlamak amacıyla kullanılabilir.

Özetle. Üretra darlığının tanısında en önemli amaç, darlığın tam olarak nerede bulunduğunu, ne kadar uzun olduğunu ve çevre dokuların durumunu belirlemektir. Bu nedenle hastanın şikâyetleri ve muayenesinin yanı sıra üroflowmetri, artık idrar ölçümü, retrograd üretrografi ve gerektiğinde endoskopik incelemeler birlikte değerlendirilir. Özellikle ameliyat planlanacak hastalarda darlığın özelliklerinin ayrıntılı olarak ortaya konması, en uygun tedavinin seçilmesi açısından büyük önem taşır.

S3- Darlık teşhis edildikten sonra ameliyat kararı neye göre verilir?

Üretra darlığı teşhis edildiğinde her hastanın mutlaka ameliyat olması gerekmez. Ameliyat kararı; darlığın ne kadar şikâyete yol açtığı, nerede bulunduğu, ne kadar uzun olduğu, idrar kanalını ne ölçüde daralttığı, daha önce tedavi edilip edilmediği ve darlığın nedenine göre verilir. Amaç, hastaya en uygun ve mümkün olduğunca kalıcı tedaviyi seçmektir.

Hastanın şikâyetleri ne kadar belirgin?

İdrar akımında belirgin azalma, idrar yaparken zorlanma, uzun süren işeme, mesanenin tam boşalmadığı hissi, işeme sonrası damlama, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları veya idrar yapamama gibi şikâyetler varsa tedavi gerekebilir.

Buna karşılık, darlık tesadüfen saptanmış ve hastanın herhangi bir şikâyeti yoksa, bazı hastalarda hemen ameliyat yerine düzenli takip tercih edilebilir.

Darlık nerede ve ne kadar uzun?

Ameliyat yöntemini belirleyen en önemli faktörlerden biri darlığın yeri ve uzunluğudur.

Özellikle kısa ve ilk kez ortaya çıkan bulber üretra darlıklarında (penisin vücuda yakın kısmındaki üretra) endoskopik tedavi, yani idrar kanalından girilerek darlığın açılması, uygun bir seçenek olabilir.

Darlık uzadıkça veya karmaşık hale geldikçe endoskopik tedavinin başarı şansı azalır. Bu hastalarda darlığın açık ameliyatla onarılması, yani üretroplasti, daha kalıcı bir seçenek haline gelir.

Penil üretra darlıklarında ise endoskopik tedavilerin başarı şansı genellikle daha düşüktür. Bu nedenle özellikle uzun veya tekrarlayan penil darlıklarda doğrudan üretroplasti tercih edilebilir.

Darlık daha önce tedavi edildi mi?

Daha önce balon veya özel aletlerle genişletme yapılmış ya da endoskopik olarak darlık açılmışsa ve darlık tekrar ortaya çıkmışsa, aynı işlemi tekrar tekrar yapmak genellikle kalıcı bir çözüm sağlamaz.

Özellikle tekrarlayan darlıklarda, darlığı tamamen onarmaya yönelik üretroplasti gündeme gelir. Gereksiz yere tekrarlanan endoskopik işlemler, nedbe dokusunun artmasına ve sonraki cerrahinin daha zor hale gelmesine neden olabilir.

Darlığın nedeni nedir?

Darlığın oluşma nedeni de tedavi seçimini etkiler. Örneğin travma sonrasında gelişen bazı darlıklarda darlık bölgesinin çıkarılarak sağlam üretra uçlarının birbirine birleştirilmesi mümkün olabilir.

Liken skleroz gibi hastalıklara bağlı darlıklarda ise çevre dokular da etkilenebildiği için farklı bir cerrahi yöntem gerekebilir. Bu hastalarda ağız içinden alınan sağlıklı mukoza dokusunun kullanıldığı greftli üretroplasti önemli bir tedavi seçeneğidir.

Darlık ne kadar ileri derecede?

İdrar kanalının çok ileri derecede daraldığı ve idrarın geçişinin neredeyse tamamen veya tamamen engellendiği durumlarda, yalnızca endoskopik olarak darlığı açmaya çalışmak yeterli olmayabilir. Bu hastalarda darlığın özelliklerine göre açık cerrahi onarım planlanır.

1. Hastanın genel sağlık durumu ve beklentileri

Üretroplasti, deneyimli bir ekip tarafından yapılması gereken daha kapsamlı bir ameliyattır. Hastanın genel sağlık durumu, yaş, eşlik eden hastalıklar ve daha önce geçirdiği ameliyatlar da değerlendirilir.

Bazı hastalarda ameliyatın riskleri yüksekse veya hasta daha kapsamlı bir ameliyat istemiyorsa, belirli aralıklarla darlığın genişletilmesi veya gerektiğinde sonda kullanılması gibi daha geçici tedavi yöntemleri tercih edilebilir.

Hangi durumda hangi tedavi?

Genel olarak kısa, ilk kez ortaya çıkan ve uygun özelliklere sahip bazı darlıklarda endoskopik tedavi düşünülebilir. Buna karşılık uzun, tekrarlayan, karmaşık veya özellikle penil bölgede bulunan darlıklarda üretroplasti daha uygun ve kalıcı bir tedavi seçeneği olabilir.

Ancak tek başına darlığın uzunluğuna bakılarak ameliyat yöntemi belirlenmez. Darlığın yeri, uzunluğu, nedeni, çevresindeki nedbe dokusunun durumu ve daha önce uygulanmış tedaviler birlikte değerlendirilir. Bu değerlendirmeler sonucunda hastaya en uygun tedavi yöntemi belirlenir.

S4- Üretra darlığının tedavisinde ilk seçenek nedir?

Üretra darlığının tedavisinde her hasta için aynı yöntem uygulanmaz. Tedavi seçimi; darlığın nerede bulunduğuna, ne kadar uzun olduğuna, ilk kez mi ortaya çıktığına, daha önce tedavi edilip edilmediğine, darlığın ne kadar ileri olduğuna ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.

Genel olarak çok kısa, ilk kez ortaya çıkan ve özellikle bulber üretrada bulunan basit darlıklarda, idrar kanalından girilerek yapılan kapalı tedaviler ilk seçenek olarak düşünülebilir. Buna karşılık uzun, penil bölgede bulunan, çok ileri derecede daralmış veya daha önce tedavi edilmesine rağmen tekrar etmiş darlıklarda açık ameliyatla yapılan üretroplasti daha uygun ve kalıcı bir tedavi seçeneğidir.

Kısa ve basit darlıklarda hangi tedaviler uygulanır?

Özellikle 1–2 santimetreden kısa, ilk kez ortaya çıkan ve bulber üretrada bulunan uygun darlıklarda iki temel kapalı tedavi yöntemi kullanılabilir:

Üretrotomi İnterna: İnce bir kamera ile idrar kanalından girilerek darlık bölgesinin kesilerek açılmasıdır. Kesme işlemi özel bir bıçak veya lazer kullanılarak yapılabilir. Böylece daralmış olan idrar kanalının yeniden genişlemesi sağlanır.

Üretral genişletme: Darlık bölgesinin özel aletler veya balon yardımıyla kontrollü olarak genişletilmesidir.

Bu yöntemler ameliyatın daha kısa olması ve açık cerrahiye göre daha kolay uygulanabilmesi nedeniyle uygun hastalarda ilk tedavi olarak tercih edilebilir. Ancak darlığın tekrar etme ihtimali vardır ve başarı şansı darlığın özelliklerine göre değişir.

Hangi durumlarda doğrudan üretroplasti tercih edilir?

Bazı darlıklarda kapalı ameliyatla başlamak yerine doğrudan üretroplasti, yani darlığın açık cerrahi yöntemle onarılması daha doğru olabilir.

Özellikle:

• Uzun darlıklarda
• Penil üretrada bulunan darlıklarda
• Tamamen veya ileri derecede kapanmış darlıklarda
• Daha önce kapalı tedavi uygulanmış ve tekrar etmiş darlıklarda
• Liken skleroz gibi hastalıklara bağlı karmaşık darlıklarda
• Daha önce yapılan tedavilere rağmen sürekli tekrarlayan darlıklarda, üretroplasti daha uygun bir seçenek olabilir.

Üretroplasti ameliyatında amaç yalnızca darlığı geçici olarak açmak değil, darlık oluşturan nedbe dokusunu ortadan kaldırarak veya sağlıklı doku kullanarak üretrayı yeniden yapılandırmaktır. Bu nedenle uygun hastalarda uzun dönemli başarı açısından en kalıcı tedavi yöntemidir.

Kapalı ameliyat başarısız olursa tekrar yapılabilir mi?

Bazı hastalarda kapalı tedavi sonrasında darlık tekrar edebilir. Böyle bir durumda aynı işlemin tekrar tekrar yapılması her zaman doğru yaklaşım değildir. Bir veya daha fazla kapalı tedaviye rağmen darlık yeniden oluşuyorsa, üretroplasti seçeneğinin değerlendirilmesi gerekir.

Tekrarlayan kapalı işlemler, üretra çevresindeki nedbe dokusunun artmasına ve darlığın daha karmaşık hale gelmesine neden olabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan darlıklarda, sürekli genişletme veya kesme işlemleri yapmak yerine kalıcı onarım sağlayabilecek üretroplasti açısından değerlendirme yapılması önemlidir.

Özetle. Çok kısa, ilk kez ortaya çıkan ve uygun özelliklere sahip bulber üretra darlıklarında üretrotomi veya genişletme gibi kapalı yöntemler ilk seçenek olabilir.

Buna karşılık uzun, penil bölgede bulunan, ileri derecede daralmış veya daha önce tedavi edilmesine rağmen tekrar etmiş darlıklarda doğrudan üretroplasti tercih edilebilir.

Burada önemli olan, yalnızca darlığın uzunluğuna bakarak karar vermemektir. Darlığın yeri, uzunluğu, derecesi, nedeni, çevresindeki nedbe dokusunun durumu ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilerek hastaya en uygun tedavi seçilir.

S5- Üretral darlık üretrotomi interna ile açıldıktan sonra bu yöntemin başarısını artırmak için ek tedaviler var mıdır?

Evet. Üretrotomi interna, darlığın idrar kanalından girilerek kesilip açıldığı bir kapalı ameliyattır. Ancak bu işlemden sonra bazı hastalarda aynı bölgede yeniden nedbe dokusu oluşabilir ve darlık tekrar ortaya çıkabilir. Bu nedenle özellikle tekrar etme riski yüksek olan hastalarda, üretrotomi sonrasında darlığın yeniden oluşmasını azaltmak amacıyla bazı ek tedaviler uygulanabilir.

Bu tedavilerin amacı, ameliyatla açılan bölgenin yeniden nedbeleşmesini ve büzüşmesini azaltarak idrar kanalının daha uzun süre açık kalmasını sağlamaktır. Ancak önemli bir nokta şudur: Bu ek tedavilerin hiçbiri her hastada darlığın kesin olarak tekrar etmesini engellemez. Hangi yöntemin kullanılacağı darlığın özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.

1. Aralıklı kendi kendine genişletme

Bazı hastalara ameliyat sonrasında belirli aralıklarla kendi kendine ince bir kateter yerleştirerek idrar kanalını geniş tutmaları önerilebilir.

Bu uygulamanın amacı darlığı tamamen ortadan kaldırmak değil, iyileşme sırasında oluşabilecek nedbe dokusunun kanalı yeniden daraltmasını önlemek veya geciktirmektir.

Bu yöntemin ne sıklıkta ve ne kadar süreyle uygulanacağı her hasta için aynı değildir. Hastaya uygun kateter kullanımı ve uygulama şekli mutlaka ürolog tarafından öğretilmelidir.

Bazı hastalarda bu uygulama sırasında kullanılan kayganlaştırıcı jelin içine kortizon içeren ilaçlar eklenmesi de düşünülebilir. Bunun amacı, nedbe dokusu oluşumunu daha fazla azaltmaktır.

1. Darlık bölgesine ilaç enjeksiyonu

Bazı hastalarda üretrotomi sırasında veya sonrasında, darlık bölgesindeki nedbe dokusuna özel ilaçlar enjekte edilebilir. Bu ilaçların amacı nedbe dokusu oluşturan hücrelerin ve aşırı kolajen üretiminin azaltılmasıdır.

En sık üzerinde çalışılan ilaçlardan biri Mitomisin C'dir. Bazı çalışmalarda üretrotomiye Mitomisin C eklenmesinin darlığın tekrar etme ihtimalini azaltabileceği gösterilmiştir.

Kortizon içeren ilaçların darlık bölgesine uygulanması da bazı hastalarda kullanılabilir. Bunların da iltihabi yanıtı ve nedbe dokusu oluşumunu azaltarak darlığın tekrarını geciktirebileceği düşünülmektedir.

1. İlaç kaplı balon tedavisi

Son yıllarda özellikle daha önce tedavi edilmiş ve tekrar etmiş bazı üretra darlıklarında ilaç kaplı balonlar kullanılmaktadır.

Bu yöntemde özel bir balon darlık bölgesine yerleştirilir ve şişirilerek kanalı genişletirken aynı zamanda dokuya paklitaksel adı verilen bir ilaç bırakır. Bu ilaç, iyileşme sırasında aşırı hücre çoğalmasını ve yeniden nedbe dokusu oluşmasını azaltmayı amaçlar.

İlaç kaplı balon tedavisi özellikle daha önce kapalı tedavileri başarısız olmuş ve darlığı tekrar etmiş seçilmiş hastalarda önemli bir tedavi seçeneği haline gelmiştir.

Her üretrotomi sonrasında ek tedavi gerekir mi?

Hayır. Her hastaya üretrotomi sonrasında mutlaka ek tedavi uygulanması gerekmez.

Özellikle ilk kez ortaya çıkan, kısa ve uygun özelliklere sahip darlıklarda yalnızca üretrotomi yeterli olabilir. Buna karşılık daha önce tedavi edilmiş, tekrar etmiş veya yeniden darlık oluşma ihtimali yüksek olan hastalarda ek tedaviler gündeme gelebilir.

Özetle: Üretrotomi interna sonrasında darlığın tekrarını azaltmak amacıyla kendi kendine aralıklı genişletme, darlık bölgesine ilaç enjeksiyonları ve ilaç kaplı balon tedavisi gibi yöntemlerden yararlanılabilir. Ancak bunların seçimi her hastada farklıdır. Bu yöntemlerin temel amacı çoğunlukla darlığın tamamen ortadan kaldırılmasını garanti etmek değil, darlığın yeniden oluşmasını azaltmak veya tekrar ortaya çıkmasını geciktirmektir.

S7- Üretroplasti ameliyatında ağız içinden alınan mukoza yama üretraya nasıl getiriliyor?

Üretroplasti sırasında ağız içinden, genellikle yanak içinden alınan mukoza, üretradaki daralmış bölgeyi genişletmek için yama (greft) olarak kullanılır. Bu doku vücuttan tamamen ayrılarak üretranın dar olan bölümüne taşınır. Yamanın üretraya nasıl yerleştirileceği; darlığın nerede olduğu, ne kadar uzun olduğu ve üretranın çevresindeki dokuların durumuna göre belirlenir.

Öncelikle darlık bölgesindeki üretra açılır ve nedbe dokusunun oluşturduğu dar bölüm genişletilir. Ağızdan alınan mukoza, darlığın uzunluğuna ve genişletilmesi gereken alana uygun şekilde hazırlanır. Daha sonra bu yama, üretranın üst, alt veya yan tarafına yerleştirilerek üretranın çapını genişletecek şekilde dikilir.

Yamanın başarılı bir şekilde iyileşebilmesi için yalnızca kenarlarının dikilmesi yeterli değildir. Yamanın alt yüzeyinin iyi kanlanan sağlıklı bir dokuya tam olarak temas etmesi gerekir. Bu nedenle yama, çevredeki sağlıklı dokulara çok sayıda ince dikişle sabitlenir. Böylece yama ameliyat sonrasında önce çevresindeki dokulardan beslenmeye, daha sonra da kendi damar bağlantılarını oluşturarak canlılığını sürdürmeye başlar.

Yama üretranın neresine yerleştirilir?

Darlığın yerine göre farklı teknikler kullanılabilir:

• Üstten yama: Yama, üretranın üst tarafına yerleştirilir ve alttaki sağlam dokulara sabitlenir. Bu yöntemde yamanın altında bulunan iyi kanlanan dokudan yararlanılır.
• Alttan yama: Üretra alt tarafından açılır ve ağızdan alınan mukoza bu bölgeye dikilir. Yamanın üzeri, kanlanması iyi olan süngerimsi üretra dokusuyla kapatılır.
• Yan veya yan-üstten yama: Özellikle uzun darlıklarda üretranın tamamını fazla serbestleştirmeden, bir tarafı korunarak yama yerleştirilebilir. Böylece üretranın mevcut kanlanmasının korunmasına yardımcı olunur.

Bazı uzun darlıklarda penis içindeki üretranın daha geniş bir bölümüne ulaşmak için özel cerrahi teknikler kullanılabilir. Darlığın uzunluğu ve yeri, hangi tekniğin uygulanacağını belirleyen en önemli faktörlerdir.

Ağızdan alınan mukoza üretrada nasıl tutunuyor?

Ağızdan alınan mukoza, üretraya damarıyla birlikte taşınan bir doku değildir. Serbest bir yama olarak alınır ve üretranın hazırlanmış bölgesine yerleştirilir. Yamanın alt yüzeyi, kanlanması iyi olan sağlıklı dokuya gelecek şekilde yerleştirilir ve ince dikişlerle bu bölgeye sıkıca tutturulur.

Ameliyat sonrasında yama, ilk dönemde temas ettiği dokudan beslenir ve zaman içinde burada yeni damar bağlantıları oluşur. Böylece ağızdan alınmış olan mukoza, üretranın bir parçası haline gelir ve idrarın geçeceği yeni, daha geniş kanalın oluşturulmasına katkı sağlar.

Ameliyatın sonunda üretranın içine bir idrar sondası yerleştirilir. Sonda, yeni oluşturulan kanalın iyileşme sırasında açık ve düzgün kalmasına yardımcı olur. İyileşme tamamlandıktan sonra sonda çıkarılır.

Özetle. Ağız içinden alınan mukoza, üretranın daralmış bölgesine getirilen bir yama gibi kullanılır. Darlık açılır, mukoza yaması sağlıklı ve kanlanan doku üzerine yerleştirilip dikilir ve böylece üretranın daralmış bölümü genişletilir. Bu nedenle ağız içi mukozası, özellikle uzun veya tekrarlayan üretra darlıklarında, üretrayı yeniden yapılandırmak için en sık kullanılan dokulardan biridir.

(Not: Daha detaylı bilgi için “İlgi Alanımızdaki Ameliyatlar” başlığında yer alan “İdrar Kanalı Darlık Ameliyatları” bölümünden “Üretrotomi İnterna” ve “Üretroplasti” dosyalarını inceleyebilirsiniz.)