Üretrografi, Sistografi, Piyelografi

ÜRETROGRAFİ, SİSTOGRAFİ, PİYELOGRAFİ

S1- Üretrografi ve Sistografi nedir?

Üretrografi ve sistografi, idrar kanalı (üretra) ve mesanenin yapısını değerlendirmek için yapılan kontrastlı röntgen incelemeleridir. İşlem sırasında kontrast madde verilerek canlı röntgen (floroskopi) ile görüntüler alınır. Özellikle üretra darlıkları, yaralanmalar ve mesane kaçaklarının tanısında önemli bilgiler sağlar.

Sistografi nedir?

Sistografi, mesanenin ince bir sonda ile kontrast madde doldurularak görüntülenmesidir. En sık;

• Mesane yaralanması veya yırtığı şüphesinde,
• Mesane ameliyatı sonrası idrar kaçağını araştırmak için,
• Mesane ile başka organlar arasındaki anormal bağlantıları (fistül) değerlendirmek için yapılır.

Retrograd üretrografi nedir?

Retrograd üretrografi, idrar kanalının kontrast madde verilerek görüntülenmesidir. En sık;

• Üretra darlığını,
• Travmaya bağlı üretra yaralanmalarını,
• Üretra ameliyatı öncesinde darlığın yeri ve uzunluğunu belirlemek için yapılır.

İşlem genellikle 10–20 dakika sürer, anestezi gerektirmez ve ayaktan yapılabilir.

Riskleri var mıdır?

Bu incelemeler genellikle güvenlidir. Nadiren;

• İdrarda hafif yanma,
• Geçici kanama,
• İdrar yolu enfeksiyonu,
• Kontrast maddeye alerjik reaksiyon görülebilir.

Neden hâlâ kullanılıyor?

BT ve MR birçok hastalıkta kullanılsa da üretra darlığının yeri ve uzunluğunu göstermede retrograd üretrografi, mesane yaralanmaları ve idrar kaçaklarını değerlendirmede ise sistografi hâlâ en güvenilir görüntüleme yöntemleri arasında yer almaktadır.

S2- Retrograd Piyelografi nedir?

Retrograd piyelografi, böbreğin idrar toplama sistemi ve üreterin (idrar kanalı) ayrıntılı olarak görüntülenmesini sağlayan özel bir incelemedir. İşlem sırasında sistoskop ile mesaneye girilir, üreterin içine ince bir kateter yerleştirilir ve kontrast madde verilerek canlı röntgen (floroskopi) altında görüntüler alınır.

Günümüzde çoğu hastada BT ürografi veya MR ürografi yeterli olsa da bazı özel durumlarda retrograd piyelografi hâlâ önemli bir yöntemdir.

Hangi durumlarda yapılır?

• Üreter veya böbrekte tıkanıklığın yerini ve nedenini belirlemek,
• Üreter taşı, darlığı veya üst idrar yolu tümörlerinden şüphelenildiğinde,
• Üreter stenti (DJ stent) takılmadan önce anatomiyi değerlendirmek,
• Üreteroskopi sırasında yol göstermek,
• BT veya MR'ın yeterli bilgi vermediği durumlarda.

Nasıl yapılır?

İşlem genellikle sedasyon, spinal veya genel anestezi altında yapılır. Sistoskop ile mesaneye girilir, üretere ince bir kateter yerleştirilir ve kontrast madde verilerek görüntüler alınır. Gerekirse aynı seansta taş tedavisi, biyopsi veya DJ stent yerleştirilmesi de yapılabilir.

İşlem sonrası neler olabilir?

• Hafif idrarda kan görülmesi,
• İlk idrar yaparken hafif yanma,
• Birkaç saat gözlem altında kalınması normaldir.

Ateş, şiddetli ağrı, yoğun kanama veya idrar yapamama gelişirse hemen doktorunuza başvurmalısınız.

Riskleri var mıdır?

İşlem genel olarak güvenlidir. Nadiren;

• İdrar yolu enfeksiyonu,
• Hafif kanama,
• Kontrast madde alerjisi,
• Üreterde geçici yaralanma gelişebilir.

BT ürografiden farkı nedir?

BT ürografi dışarıdan görüntüleme yapan, girişim gerektirmeyen bir yöntemdir. Retrograd piyelografi ise endoskopik bir işlemdir. En önemli avantajı, görüntüleme ile birlikte aynı seansta tedavi de yapılabilmesidir. Gerekirse taş çıkarılabilir, biyopsi alınabilir veya DJ stent yerleştirilebilir.